Bir Kültürel Miras Davası

Çok da uzak olmayan bir diyarda bir yanı kurak bir yanı yeşilliklerle dolu bir ülkede bir anne yaşarmış. Anne, bütün evlatlarına eşit davranırmış, bu nedenle bereket verdiği topraklardan göç edince kendisi, mirasını tüm insanlara armağan etmiş. Bu miras içerisinde taşlar ile harikalar yaratılmış mimari yapılar, heykeller, metal eserler, cam eserler hatta kemikten eserler dahi varmış. Anne, evlatlarına insanlığın geçmişinin mirasını bırakmış. Gel zaman git zaman evlatları miras komsunda anlaşamamış ve her biri mirastan ne koparırım diye düşünerek insanlığa ait bu mirası yok etmeye başlamış. Sonunda bu mirastan kalan tek şey yağmalama, zengin olma umudu ve yaralanmış insanlık mirası olmuş.

ABONE OL

News

26/11/2024 11:33

EkoGazete

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Sizce yukarıdaki hikâyede Anne kim? Peki mirası yok eden evlatlar? Aslında hikâyedeki herkes bizleriz; insanlık. Bu yazıda son zamanlarda kültürel mirasa verilen zararı gözden geçirelim istedim. Karşımızda üç farklı örnek var her biri bir ihanetin hikayesi aslında.

İnsanlığın geçmişine karşı yapılan ayıplardan biri Gaziantep Doliche Yerleşiminde bulunan Mithras Tapınağında gerçekleşti. Türkiye’de bilinen iki Mithras Tapınağından biri olan bu alan maalesef ziyaretçiler tarafından hor görülüyor. Görselde gördüğümüz üzere ateşler yakılmış, ana kayaya isimler yazılmış ve kayalar ziyaretçilerin yol güzergahı üzerine düşmüş. Kısacası bu deni önemli olan bir alanın bu şekilde hor görülmesi akıl almaz bir görüntü.

“Fotoğraf 1; Doliche Mitras Tapınağı (Mehmet Gülmez)“

Bir diğer ayıp ise Antalya’da Kadyanda Antik Kentinden. Bu alanda arkeolojik çalışmalar devam ederken, definecilerce kentin bazı alanlarında mezarlar kazılmış ve mezarlardan çıkan iskeletlerde ortalıkta bırakılmış. Bir arkeolog olarak son zamanlarda gördüğüm en uç olaylardan biri kesinlikle buydu. Evet Kadyanda dağlık bir kent elbette kazı ekibi 7/24 kentin tüm teritoryumunu takip edemez. Bununla birlikte böyle bir olayın gerçekleşmemesi adına bakanlığın daha caydırıcı cezaları uygulaması ve dağlık kentlerde foto kapanlar konulup uyarı tabelaları ile caydırıcı bir görüntü oluşturmalıdır.

“Fotoğraf 2; Kadyanda Antik Kenti (Ümit Işın)“

Yine Antalya’dan bir örnekle devam edelim, rant uğruna bir antik yol üzerine hafriyat kumları döküldü. Magydos Liman kenti ve Perge Antik Kenti arasındaki bu harika antik yol. Bu bölgede ocak çalışması yapan bir şirketin atıkları ile kapandı. Soruyorum bu şirket veya Bakanlık bu yola zarar vermeden bu kumu buradan nasıl çıkaracak?

“Fotoğraf 3: Antik Yol”

Peki neden koruyamıyoruz? Bana kalırsa, arkeoloji son yıllarda tamamen turizm bilimi çatısında çalışmalarına devam ediyor. Kazılara aktarılan bütçelerin büyük kısmı, özellikle deniz kıyısındaki antik kentler ve Taş Tepeler Projesi’ne aktarıldı. Peki kültürel miras deyince neden akla sadece T biçimli Sütunlar, mimari yapılar ve deniz kenarındaki kentler akla geliyor, çünkü TURİZİM. Neden bir mağaranın, bir antik yolun, mezarların ve tapınağın değeri yok bu ülkede. Bakınız çok açık söylüyorum mesele TURİZİM ise emin olun hafriyat kumlarına kurban giden antik yolu iyi bir şekilde tanıtılırsa TURİZİM orayı da bulur. Turizm, Mithras tapınağını veya Kadyanda Antik Kentinde de vuku bulur. Bir diğer sorunumuz yetişen nesillerin Kültürel Mirastan bir haber olmasıdır. Cemaatlere kapılarını açan MEB nasıl olurda yıllardır, Kültürel Miras ile ilgili bir ders eklemez? Tarih Derslerinde birkaç döneme odaklanan bir eğitim anlayışı ile yetişen nesiller, elbette bir tapınak gördüğünde bu gavur işi hadi buna zarar verelim aklı ila hareket edecektir. Çözüm, eğitim, caydırıcı cezalar ve uzmanlar tarafından öneriler ile sağlanacaktır.