Kendi asfaltını üretiyor, kent boğuluyor!

Gizem Sezer Aktaş

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kış yağışlarının ardından başlayan çalışmaların öncelikli adreslerinden biri, Kuzeyşehir Uydu Kenti. OSB’ye yakın konumda planlanan ve uzun vadede yüz binlerce kişiye ev sahipliği yapması hedeflenen bu dev proje alanında asfalt serimi sürerken, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin bayram tatili boyunca çalışan ekiplerle bir araya geldi.

Şahin, “İki milyon bize emanet… Bu sezon ihtiyaçların hepsini tamamlayacağız” diyerek yol çalışmalarını “medeniyet” olarak tanımladı. Genel Sekreter Yardımcısı Gazi Kördeve ise beş yıl önce yapılan yatırımlarla belediyenin kendi asfaltını ürettiğini ve bayramda bile üretip serdiklerini vurguladı.

Ekolojik Bedel Ödeniyor

Uzmanlara göre asfalt üretimi ve yoğun yollaşma, önemli çevresel maliyetler doğuruyor. Bitüm bazlı asfalt üretimi yüksek enerji tüketimi ve sera gazı emisyonu anlamına geliyor. Koyu renkli asfalt yüzeyler güneş ışığını emerek kentsel ısı adası etkisini güçlendiriyor. Gaziantep’te son 20 yılda yeşil alanların önemli ölçüde azaldığı ve bu durumun gece sıcaklıklarında 4-6°C’lik artışlara yol açtığı araştırmalarda belirtiliyor.

Kuzeyşehir gibi büyük ölçekli uydu kent projeleri, tarım arazilerini ve doğal habitatları daraltırken, geçirimsiz yüzey oranını artırıyor. Bu da yağış sonrası sel riskini yükseltiyor, yeraltı sularının beslenmesini engelliyor ve biyoçeşitliliği tehdit ediyor. Gaziantep gibi yarı kurak bir iklimde, daha fazla asfalt demek daha fazla ısı, daha fazla enerji tüketimi (soğutma ihtiyacı) ve daha az nefes almak demek.

Belediye “kendi asfaltımızı üretiyoruz” diyerek maliyet avantajını öne çıkarıyor. Ancak çevreci bakış açısıyla bakıldığında bu, fosil yakıt bağımlılığını ve karbon ayak izini kent içinde çoğaltmak anlamına geliyor. İklim kriziyle mücadele etmesi gereken bir kentte, yeşil altyapı (yağmur bahçeleri, geçirgen yüzeyler, koridor niteliğindeki yeşil alanlar) yerine sadece gri altyapıya (asfalt-beton) öncelik verilmesi eleştiriliyor.

Gaziantep’in kişi başına yeşil alan miktarını artırma hedefleri var ancak hızlı nüfus artışı, OSB odaklı sanayi büyümesi ve uydu kentleşme baskısı bu hedefleri zorluyor. Kuzeyşehir projesi “yaşam şehri” olarak lanse edilirken, planlamada ekolojik kriterlerin (ağaçlandırma oranı, su tutma kapasitesi, ısı adası önlemleri) ne kadar öncelikli olduğu belirsizliğini koruyor.

Not / Akademik Bakış:

Gaziantep Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nde asfalt ve bitümlü karışımlar üzerine laboratuvar çalışmaları yürütülüyor, atık malzemelerle (örneğin PET şişe atıkları) asfaltın performansını iyileştiren tez ve araştırmalar yapılıyor. Bölümde bitüm deneyleri, agrega testleri ve karışım laboratuvarları aktif olsa da, TÜBİTAK gibi ulusal destek programlarından öğrenci ve genç araştırmacılara yönelik yeterli projenin desteklendiği söylenemez. Akademisyenler kaliteli çalışmalar ortaya koysa da, saha uygulamalarına ve belediye ile güçlü iş birliklerine dönüşümde öğrenci katılımı sınırlı kalıyor. Bu tür yerel üniversitelerin bilgi birikimi, kentteki asfalt yatırımlarında daha sürdürülebilir, çevre dostu ve yenilikçi çözümler (geçirgen asfalt, geri dönüştürülmüş malzemeler, ısıyı azaltan kaplamalar) için çok daha fazla kullanılabilirken, destek mekanizmalarının yetersizliği hem gençleri hem de kentin geleceğini olumsuz etkiliyor.​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

Bayramda bile durmayan asfalt silindiri, Gaziantep için kısa vadeli konfor sağlasa da uzun vadede kenti daha sıcak, daha kuru ve daha yaşanmaz hale getirebilir. Soru şu: Yol medeniyettir, peki ya nefes alacak yeşil alan, serin kalacak kent ve korunacak ekosistem? (Haber Merkezi)