Gizem Sezer Aktaş
Fırat Nehri’nde ilkbahar yağışları ve kar erimeleriyle debi hızla yükseldi. Erzincan bölgesinde yapılan ölçümlerde nehir debisi kritik sınır olan 398 m³/sn “uyarı” eşiğini geçti. DSİ, Mart-Haziran döneminde Fırat’ın 2000 m³/sn’ye ulaşabildiğini, Temmuz’dan itibaren düşüşün başladığını belirtiyor. Uzmanlar, debinin 528 m³/sn “tehlike” seviyesine yaklaşması halinde nehir yatağına yakın tarım arazileri için taşkın riskinin artacağı uyarısında bulundu.
ATATÜRK BARAJI: %90 DOLULUKLA 30 YILIN REKORU
Türkiye’nin en büyük barajı olan Atatürk Barajı’nda su seviyesi tarihi zirveyi gördü. Kış karı ve bahar yağmurlarıyla beslenen barajda doluluk %90’ı geçti. DSİ kaynakları, “baraj gölündeki suyun bitki örtüsüyle birleştiğini, kıyılarda çekilme izlerinin kaybolduğunu” açıkladı. Bu oran, GAP’ta pamuk, mısır ve buğday üretimi yapan çiftçi için “su garantisi” anlamına geliyor. Aynı zamanda Keban, Karakaya, Birecik ve Karkamış barajlarını da besleyen Fırat havzası, Türkiye elektriğinin yaklaşık %10’unu üretiyor.
DİCLE NEHRİ: İKİ UÇ ARASINDA – TAŞKIN VE KURAKLIK
Dicle Nehri’nde ise yıl içinde iki farklı risk yaşanıyor. Şubat 2026’da DSİ’nin kontrollü su tahliyeleri sonrası Diyarbakır’da su seviyesi yükseldi ve nehir yatağındaki işletmeler için uyarı yapıldı. Buna karşın yaz aylarında tablo tersine dönüyor: Kuraklık ve baraj politikaları nedeniyle Dicle’nin ortalama debisi 360 m³/sn’den 55 m³/sn’ye kadar düşebiliyor. Bismil’de çiftçiler, “nehrin bazı bölümlerinde akışın tamamen durduğunu” belirterek DSİ’den Kralkızı ve Dicle Barajı’ndan can suyu bırakılmasını talep ediyor. Dr. Tarık Çiçek’e göre Dicle’de yaşayan leopar sazanı, bodur yayın balığı ve kurt balığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
NEDEN ÖNEMLİ? – GAP, TARIM VE İKLİM KRİZİ
Fırat-Dicle Havzası Türkiye’nin su potansiyelinin %28,5’ini oluşturuyor. Ancak DSİ’nin iklim projeksiyonlarına göre 2071-2100 döneminde havzada yağışlar %25 azalacak, brüt su potansiyelinde %60’a varan düşüş yaşanabilecek. Bu nedenle Atatürk Barajı’ndaki her %10’luk doluluk artışı, bölge için 1 yıllık tarımsal güvence anlamına geliyor.
UZMAN GÖRÜŞÜ & ÇAĞRI
DSİ 10. Bölge Müdürlüğü, nehir yatağına yakın yerleşimlerde yaşayanları “ani su seviyesi yükselmelerine karşı tedbirli olmaya” çağırdı. Ziraat odaları ise “yüksek doluluğa rağmen vahşi sulamadan kaçınılmalı, damla sulama teşvik edilmeli” diyor. (Haber Merkezi)
News
