Sadık Dosta İhanet: Köpek

EkoGazete

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Günümüzden yaklaşık 14.200 yıl önce Almanya’nın Bonn-Oberkassel bölgesinde, bir bazalt ocağı yakınlarında bir insan ve belki de onun en sadık dostu birlikte gömülmüştü. Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1914’te keşfedilen bu insan iskeleti ve hayvan kemiği (alt çene) bilim insanlarının ilgisini çekmiş ve sonrasında 1919 yılında bu kalıntılar üzerinde yapılan çalışmalarda, çene kemiğinin bir kurda ait olduğu kaydedilmişti. Ancak 50 yıl sonra, 1970’lerde yapılan daha detaylı bir inceleme sonucunda bu çenenin aslında bir köpeğe ait olduğu anlaşılmıştır.

Köpeklerle olan dostluğumuz o denli eskiye gider ki; yazı, tekerlek, demir, cam, tunç ve bakır insanlar tarafından kullanılmazken, bu dostluk çok daha önceden oluşmuştur. Peki, köpek nasıl oldu da bir etobur olarak insanlığın evcilleştirdiği ilk hayvan oldu? Araştırmalar, günümüz gri kurtlarının köpeklere en yakın tür olarak kabul edilmesinin yanı sıra, kurtların ve köpeklerin ortak bir atadan geldiğini göstermektedir. Köpeklerin evcilleşme sürecinde etkili olan husus kuşkusuz karşılıklı bir ilişkiye dayanır. İnsanlardan arta kalan çeşitli leşler, onları izleyen ve takip eden köpekler (evcilleştirmeye aday kurtlar) tarafından yenilmiş ve kimi zaman avlanmaya katılmışlardır. İnsanlar ise yanlarında, onlarla hareket eden dayanıklı, güçlü ve zeki bu hayvanları çeşitli eylemlerde kullanmışlardır. Bu ilişki sosyal seçilim ve çeşitli olaylarla gelişmiş ve binlerce yıl boyunca devam etmiştir.

Köpekler hayatın her alanında rol almış, örneğin Antalya Termessos Antik Kentinde Rhodope adlı bir kadın, Stephanos adlı köpeği için bir lahit yaptırmış ve üzerine Eski Yunanca dilinde birkaç mısra yazdırmıştır: “… Yitip giden köpek Stephanos’un mezarı bu. Gözyaşı döktü ona Rhodope ve tıpkı bir insan gibi defnetti O’nu. Ben, köpek Stephanos, (sahibem) Rhodope yaptırdı lahdimi.”

Bu dostluk elbette bazı dönemlerde büyük katliamlara da yol açmıştır. İttihat ve Terakki hükümeti, İstanbul’da 1910 yılında sokak köpeklerini toplatıp, Sivri Ada’ya göndermiş; tabi yemek bulamayan köpekler zamanla açlıktan ölmüştür. Bu olay “Hayırsızada Sürgünü” olarak hafızalarda yer edinmiştir. Köpekleri her alanda kullanmayı ve sömürmeyi seven âdemoğlunun bir diğer örneği İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşanmıştır. Sovyetler, canlı bomba olarak kullanılmak üzere binlerce köpeği Alman tanklarının altına sürmüştür.

Peki ya günümüz? Günümüz oldukça karanlık bir kapı ardında kalmış durumda. Binlerce yıldır bize sadık olan dostlarımız, şimdilerde çeşitli yasalarla bir katliama sürüklenmiştir. Evcilleştirdiğimiz bu hayvanları hiç çekinmeden ormanlara atıyor veya öldürmeye çalışıyoruz. Kanaatimce sokak hayvanları, sokaklarda ciddi anlamda şiddete uğruyor; özellikle kış aylarında yiyecek ve içecek bulamıyorlar. Ayrıca bu şiddet nedeniyle saldırganlaşıyorlar ve duymak istemediğimiz bazı haberler ortaya çıkıyor. Özellikle Türkiye’nin kırsal kesimlerinde hayvanlar ciddi sorunlar yaşıyor. Bu nedenle, sokaklarda kalmaları hem kendileri hem de bizler için iyi bir çözüm değil. Ayrıca, barınaklardaki yetersiz koşullar da çözüm bulmamızı engelliyor.

Onları, yani sadık dostlarımızı biz evcilleştirdik, kullandık ve kimi zaman kıtlıklarda tükettik. Peki, neden şimdilerde onları yok etmek için çözüm yollarına girişiyoruz? İnsan dostuna ihanet eder mi hiç?

Ekogazete.com‘da bu ilk köşe yazısını kaleme alarak, çevre duyarlılığını ve hayvan haklarını önemseyen bir yaklaşımı vurgulamak istedim. Bu süreçte desteğini esirgemeyen ve çevre bilincini artırma yolunda verdiği katkılar için Gizem Sezer’e teşekkürlerimi sunuyorum. Hep birlikte daha adil ve duyarlı bir dünya yaratmak için çalışmaya devam edeceğiz.

Sevgilerimle,
Berat Karadeniz
Yüksek Lisans Öğrencisi, Arkeoloji Bölümü
Ekogazete.com Köşe Yazarı