Antep Fıstığı İhracatında Aflatoksin Krizi: Geri Dönen Ürünler Piyasada mı?

Gizem Sezer Aktaş

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Gaziantep Almacı Pazarı’nda alışveriş yapan bir vatandaş, “Antep fıstığının bu kadar yüksek oranda aflatoksin içerdiğini duymak beni gerçekten endişelendiriyor. Yerli ürünlerimizi güvenle tüketmek istiyoruz, ama sağlık açısından risk taşımadığını kim garanti edebilir? Geri dönen ürünlerin ne olacağı ve piyasada nasıl değerlendirileceği konusunda ciddi bir belirsizlik var. Devletimizin bu konuda daha sıkı denetimler yapmasını ve üreticilere gerekli eğitimi vermesini bekliyorum.” dedi.

Uzman açıklamalarına göre, aflatoksinlerin gıda ürünlerinde oluşturduğu riskler konusunda dikkatli olunması gerekiyor. TÜBİTAK STAR programı araştırmacısı Özgür Eren Zariç, aflatoksinlerin, özellikle tarım ürünlerinde yaygın olarak bulunabilen toksik bileşikler olduğunu vurguladı. Zariç, uygun hasat teknikleri ve depolama koşullarının sağlanmasının önemine dikkat çekerek, bu önlemlerin nem kontrolü ve sıcaklığın düşük tutulması gibi basit ama etkili tedbirlerle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, Avrupa Birliği ülkelerinin, ithal edilen gıda ürünlerinde aflatoksin limitlerini sıkı bir şekilde kontrol edildiğini ve belirlenen limitlerin aşılması durumunda ürünlerin geri gönderildiğini ifade etti. Bu durumun, hem insan sağlığı hem de gıda güvenliği açısından son derece kritik olduğunu söyleyen Zariç, aflatoksin maruziyetinin uzun süreli sağlık sorunlarına yol açabileceğini ve bu nedenle tarım sektöründe etkili önlemler alınması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin Gıda İhracatında Korkutan Gerçek

Yılın ilk iki ayında Avrupa Komisyonu’na bağlı Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) tarafından Türkiye menşeli 82 ürün bildirildi. Bu, toplamda bildirilen 762 ürünün %10.7’sini oluşturuyor. Ancak Türkiye’nin iade oranı daha da çarpıcı: 250 ürün geri gönderilirken, bu iadelerin %21.6’sı Türk ürünlerinden oluştu. Geçen yıla kıyasla, iade oranındaki artış dikkat çekici. 2023’te 358 bildirilen üründen 215’i, yani %60’ı Türkiye’ye geri dönerken, 2024’ün ilk iki ayında 82 üründen 54’ü iade edildi. Bu oran %65.8’e ulaştı.

Antep Fıstığında Aflatoksin Krizi

Son dönemde, Türkiye’den İtalya’ya ihraç edilmek istenen Antep fıstıklarında yüksek oranda aflatoksin tespit edildiği iddiaları gündeme geldi. 23 Ekim 2024 tarihinde yaşanan bu olay, aflatoksin nedeniyle geri gönderilen ürünlerin tekrar tartışma konusu olmasına neden oldu. Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Karayılan, daha önce benzer iddiaları yalanlayarak, böyle bir durumun söz konusu olamayacağını belirtmişti. Ancak, geri gönderilen 54 ürün arasında 27’sinin iade gerekçesi aflatoksin olarak belirlendi. İtalya’ya gönderilen Antep fıstıklarında yapılan kontrollerde, izin verilen limitin 7 ila 9 kat üzerinde aflatoksin bulundu. Bu durum, karaciğer kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği için alarm veriyor. Uzmanlar, bu tür ürünlerin ihracatının sürdürülebilirliği için acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.

Pestisit Kalıntıları: Diğer Bir Tehdit

Aflatoksin iadelerini takip eden bir diğer tehlike ise pestisit kalıntıları. Bulgaristan, Türkiye menşeli mandalinalarda limitin 30 kat üzerinde pestisit kalıntısı tespit etti. Sınırda 0.01 mg/kg olarak belirlenen limit, mandalinalarda 0.3 mg/kg olarak ölçüldü. Biberde ise sınırın 3.5 kat fazlası, yani 2.19 mg/kg pestisit kalıntısı bulundu. Bu durum, özellikle çocuklar için ciddi sağlık tehditleri oluşturuyor.

Denetim ve Eğitim İhtiyacı: Geleceğe Yönelik Adımlar

Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tür sorunların önüne geçmek için üreticilere eğitim vermeyi planlıyor. Ancak uzmanlar, denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini, aflatoksinlerin ve pestisit kalıntılarının gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirtiyor.

Türkiye’nin İtibarı ve Sağlık Riski

Bu gelişmeler, Türkiye’nin uluslararası gıda güvenliği standartlarını sorgulatıyor. Uzmanlar, gıda güvenliği denetimlerinin artırılması ve üretim süreçlerinin iyileştirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Aksi takdirde, hem ihracat kayıpları hem de halk sağlığı açısından ciddi sorunlar yaşanabilir. (Haber: Gizem Aktaş)