Kuraklığın Gölgesinde Hasat: Gaziantep’te Zeytinyağı Bu Yıl Neden Pahalı Olacak?

Gizem Sezer Aktaş

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

“Verim Yarı Yarıya Düştü”

Kuraklık, zeytinlerin büyümesini engellemekle kalmadı; üretimde ciddi bir düşüşe neden oldu. Gaziantep’in genellikle yüksek kaliteli zeytinyağı üretilen bu bölgesinde, bu yıl rekolte azaldı. Mustafa Kartal, “Verim neredeyse yarı yarıya düştü. Hal böyle olunca zeytinyağı fiyatlarında ciddi bir artış bekleniyor,” diyerek çiftçilerin karşılaştığı mali yükü vurguladı.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı Bitkisel Üretim 1. Tahmin verilerine göre Türkiye genelinde dane zeytin üretiminin 2,9 milyon ton olarak beklendiği açıklandı. Ancak zeytinlerin %68’inin yağlık zeytin olması ve kuraklık etkisinin üretime yansıması, fiyatlarda yükselme sinyalleri veriyor. Ayrıca, geçtiğimiz yıl Türkiye’de zeytinyağı üretimi bir önceki yıla göre %80 artarken, dünya genelinde ise üretimde düşüş görülmüş ve fiyatlar hızla yükselmeye başlamıştı.

İhracat ve İthalatta Kısıtlamalar

Zeytinyağı piyasasındaki dalgalanmalara karşı Türkiye, 2023 yılının Temmuz ayında dökme ve varilli zeytinyağı için ihracata kilo başına ek vergi getirme kararı aldı. Ayrıca, Ağustos ayında başlayan ve üç aylık olarak belirlenen zeytinyağı ihracat kısıtlaması, dünya piyasalarındaki yüksek fiyatların Türkiye iç pazarına olumsuz etkilerini önlemek amacıyla süresiz olarak uzatıldı. Türkiye’nin zeytinyağı ithalatının %99’unun Suriye’den yapıldığı belirtilirken, dünya zeytinyağı ticaretinde de bir daralma yaşandığı gözlemleniyor. 2022/23 sezonunda dünya genelinde üretimde azalma yaşanırken, Türkiye’deki üretim artış göstermiş ve Türkiye’nin zeytinyağı ihracat miktarında da büyük bir sıçrama olmuştu.

“Zeytinyağı Bizim İçin Sadece Bir Geçim Kaynağı Değil”

Mustafa Kartal, “Zeytinyağı bizim için sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda kültürümüzün bir parçası. Ancak bu koşullarla mücadele etmek her geçen gün zorlaşıyor,” diyerek kuraklık ve zorlu iklim koşullarının sürdürülebilir üretimi tehdit ettiğini belirtti. Gaziantep’in sıcak ve kurak iklimine rağmen dayanıklılığı ile bilinen zeytin ağaçları, son yıllarda artan sıcaklıklar ve azalan yağışlarla mücadele etmekte zorlanıyor. Bölgedeki birçok çiftçi gibi Kartal ailesi de sulama yöntemlerini geliştirerek kuraklıkla başa çıkmaya çalışsa da bu yılki iklim koşulları mevcut önlemleri yetersiz kıldı.

Dünya Zeytinyağı Piyasasında Fiyatlar Yüksek Kalmaya Devam Edecek

Dünya zeytinyağı piyasasında da fiyatların yüksek kalması bekleniyor. 2023/24 sezonunda dünya genelinde zeytinyağı üretim ve tüketim miktarlarının azalması öngörülüyor, bu da fiyatların daha da artmasına yol açabilir. Geçtiğimiz yıl dünya zeytinyağı ithalat ve ihracat miktarlarında azalma yaşanırken, Türkiye’nin üretim miktarında yaşanan artış, iç ve dış piyasadaki talebi karşılamada önem taşıdı.

Çiftçiler Destek Bekliyor

Kuraklığın ve iklim koşullarının üretim üzerindeki baskısını azaltmak isteyen çiftçiler, yetkililerden daha etkin çözümler ve destekler talep ediyor. Su kaynaklarının daha verimli kullanılması, sulama sistemlerinin iyileştirilmesi gibi önlemlerle zeytin üretiminin sürdürülebilir kılınması hedefleniyor. Bu yıl beklenen zeytinyağı fiyat artışı hem üreticileri hem de tüketicileri endişelendirirken, Gaziantep’te zeytinyağı üretimi bu zorlu şartlar altında ayakta kalmaya çalışıyor. (Haber: Gizem Aktaş)